Dokładne zmierzenie okien to pierwszy i kluczowy krok w procesie ich wymiany lub montażu. Błędy na tym etapie mogą prowadzić do wielu problemów, od niepasującego osadzenia po nieszczelności i utratę ciepła. Precyzyjne pomiary zapewniają, że nowe okna będą idealnie dopasowane do otworu, co jest gwarancją ich prawidłowego funkcjonowania, estetyki oraz długowieczności. W tym obszernym poradniku pokażemy, jak krok po kroku przeprowadzić dokładne pomiary, uwzględniając wszystkie istotne aspekty, które mogą wpłynąć na finalny efekt.
Zanim przystąpimy do pomiarów, warto przygotować sobie odpowiednie narzędzia. Potrzebna będzie miarka zwijana (najlepiej metalowa, o długości co najmniej 3 metrów), ołówek lub marker, a także notatnik do zapisywania wymiarów. Ważne jest, aby pracować w dobrym oświetleniu i, jeśli to możliwe, mieć kogoś do pomocy, zwłaszcza przy pomiarach okien znajdujących się na wyższych kondygnacjach. Przygotowanie takie pozwoli na sprawne i dokładne przeprowadzenie wszystkich czynności, minimalizując ryzyko pomyłek.
Pierwszym etapem jest określenie, czy mierzymy okna do wymiany w starej ościeżnicy, czy też będziemy montować okna w nowym otworze budowlanym. W przypadku wymiany okien w istniejącym budynku, często można wykorzystać starą ościeżnicę, co znacznie ułatwia proces. Jednak nawet w takim przypadku, dokładne pomiary są niezbędne, aby zamówić okno o odpowiednich wymiarach, które idealnie wpasuje się w istniejącą konstrukcję. W przypadku nowych budów, pomiary wykonuje się po zakończeniu prac murarskich, ale przed montażem elewacji i tynków.
Pamiętaj, że podczas pomiarów zawsze należy brać pod uwagę tzw. luzy montażowe. Są to niewielkie przestrzenie, które są niezbędne do prawidłowego osadzenia okna w otworze. Pozwalają one na ewentualne niewielkie korekty podczas montażu oraz na pracę materiału pod wpływem zmian temperatury. Ich wielkość zależy od rodzaju materiału, z którego wykonane są ściany, oraz od systemu montażu. Zazwyczaj są to odległości rzędu 1-2 cm z każdej strony.
Jak precyzyjnie wykonać pomiary szerokości i wysokości okna
Kluczowym elementem prawidłowego pomiaru okna jest określenie jego właściwych wymiarów zewnętrznych. Należy pamiętać, że mierzymy otwór okienny, a nie samo skrzydło okna. Wymiary te będą stanowiły podstawę do zamówienia nowego okna. Proces ten wymaga kilku kroków, które pozwolą na uzyskanie dokładnych danych niezbędnych do produkcji okna na wymiar.
Aby zmierzyć szerokość okna, należy wykonać pomiar w otworze okiennym. Ustaw miarkę w taki sposób, aby jeden jej koniec znajdował się na wewnętrznej krawędzi muru po jednej stronie otworu, a drugi na wewnętrznej krawędzi muru po przeciwnej stronie. Pomiar ten należy przeprowadzić w trzech miejscach: na górze otworu, na środku oraz na dole. Następnie należy wybrać najmniejszą z uzyskanych wartości. Ta metoda pozwala na uwzględnienie ewentualnych nierówności muru i zapewnienie, że nowe okno będzie pasowało nawet do lekko krzywych otworów. Zapisz najmniejszą zmierzoną szerokość.
Analogicznie postępujemy podczas pomiaru wysokości okna. Umieść miarkę w otworze okiennym, zaczynając od parapetu wewnętrznego lub dolnej krawędzi otworu, a kończąc na górnej krawędzi otworu. Podobnie jak w przypadku szerokości, pomiar wysokości należy wykonać w co najmniej trzech miejscach: po lewej stronie otworu, na środku i po prawej stronie. Po uzyskaniu trzech wartości, wybierz najmniejszą z nich. Jest to optymalna wysokość, która uwzględnia potencjalne nierówności i zapewnia najlepsze dopasowanie okna. Zapisz najmniejszą zmierzoną wysokość.
Bardzo ważne jest, aby podczas dokonywania pomiarów uwzględnić także grubości ścian. Znajomość tej wartości jest kluczowa dla doboru odpowiedniego profilu okiennego oraz materiałów izolacyjnych. Grubość ściany można zmierzyć na kilka sposobów. Najprostszym jest pomiar odległości między wewnętrzną a zewnętrzną krawędzią otworu okiennego. Można to zrobić na przykład w miejscu, gdzie będzie montowany parapet zewnętrzny. Jeśli ściana jest ocieplana, należy uwzględnić również grubość warstwy izolacyjnej, aby dobrać odpowiednią długość profilu okna i zapewnić jego prawidłowe osadzenie w warstwie termoizolacji.
Jakie dodatkowe wymiary są kluczowe dla prawidłowego montażu okna
Jednym z takich kluczowych wymiarów jest grubość muru. Jest to odległość między wewnętrzną a zewnętrzną płaszczyzną ściany. Znajomość tej wartości pozwala na dobór odpowiedniej głębokości profilu okna oraz na prawidłowe przygotowanie przestrzeni montażowej. W przypadku, gdy ściana ma nietypową grubość lub jest wykonana z różnych materiałów (np. pustak ceramiczny pokryty styropianem), należy dokładnie zmierzyć całkowitą grubość muru. To pozwoli na dobranie odpowiedniej długości listwy podokiennej oraz na zapewnienie właściwej izolacji termicznej i akustycznej w okolicy okna.
Kolejnym ważnym aspektem jest określenie głębokości osadzenia okna w murze. Często okna nie są montowane na równi z zewnętrzną powierzchnią ściany, lecz są nieco cofnięte. Ta głębokość osadzenia jest istotna z punktu widzenia ochrony przed warunkami atmosferycznymi i prawidłowego montażu parapetów. Należy zmierzyć odległość od zewnętrznej krawędzi muru do punktu, w którym ma być zamocowane okno. Ta wartość jest szczególnie ważna przy planowaniu montażu parapetów zewnętrznych i wewnętrznych, ponieważ od niej zależy, jaki będzie ich wysięg i sposób mocowania.
Nie można również zapomnieć o pomiarze odległości od krawędzi otworu okiennego do ewentualnych przeszkód. Mogą to być na przykład elementy konstrukcyjne, instalacje grzewcze, czy też elementy wykończeniowe elewacji. Należy dokładnie sprawdzić, czy w otworze okiennym nie znajdują się żadne elementy, które mogłyby utrudnić montaż nowego okna lub jego późniejsze użytkowanie. Zwróć uwagę na wystające elementy, które mogą kolidować z ramą okienną lub skrzydłem.
Warto także zmierzyć odległość od otworu okiennego do podłogi. Jest to szczególnie istotne w przypadku okien balkonowych lub tarasowych, gdzie wysokość progu ma znaczenie dla bezpieczeństwa i komfortu użytkowania. Dokładny pomiar tej odległości pozwoli na odpowiednie dopasowanie wysokości parapetu i uniknięcie problemów z otwieraniem drzwi balkonowych.
Oto lista dodatkowych wymiarów, na które należy zwrócić uwagę:
- Grubość muru w miejscu osadzenia okna.
- Głębokość osadzenia okna w murze.
- Odległość od krawędzi otworu do ewentualnych przeszkód.
- Wysokość od parapetu do podłogi (szczególnie dla okien balkonowych).
- Stan istniejącej ościeżnicy, jeśli okno jest wymieniane.
- Poziom i pionowość otworu okiennego.
Wskazówki dotyczące pomiaru okien do wymiany w istniejącej ościeżnicy
Wymiana okien w istniejącej ościeżnicy to często stosowane rozwiązanie, które pozwala na oszczędność czasu i środków. Proces ten wymaga jednak szczególnej precyzji, ponieważ nowe okno musi idealnie pasować do starej ramy, która nierzadko jest już lekko zdeformowana lub nieidealnie prosta. Dokładne pomiary są kluczowe, aby nowe okno spełniało swoje funkcje i estetycznie komponowało się z wnętrzem.
Podczas wymiany okna w istniejącej ościeżnicy, pierwszą czynnością jest dokładne zmierzenie wymiarów wewnętrznych starej ościeżnicy. Użyj miarki, aby zmierzyć szerokość i wysokość wewnątrz ramy, w miejscu, gdzie będzie osadzane nowe okno. Pomiaru należy dokonać w co najmniej trzech punktach dla każdej z tych wielkości – na górze, na środku i na dole dla szerokości, oraz po lewej stronie, na środku i po prawej stronie dla wysokości. Następnie wybierz najmniejszą wartość dla szerokości i najmniejszą dla wysokości. Te wymiary będą bazą do zamówienia okna.
Bardzo ważne jest, aby sprawdzić stan techniczny istniejącej ościeżnicy. Czy jest ona prosta, stabilna i dobrze zakotwiczona w murze? Ewentualne uszkodzenia, pęknięcia lub luzy w ościeżnicy mogą wpłynąć na prawidłowy montaż nowego okna i jego późniejsze funkcjonowanie. W przypadku stwierdzenia poważnych wad, może być konieczne usunięcie starej ościeżnicy i montaż okna w nowym otworze. Często w takich sytuacjach zaleca się również zastosowanie specjalnych technik montażowych, które pozwalają na kompensację nierówności starej ramy.
Kolejnym krokiem jest zmierzenie profilu skrzydła okiennego, które ma zostać wymienione. Jest to ważne, aby dobrać nowe skrzydło o odpowiedniej grubości, które będzie mogło być zamocowane w istniejącej ościeżnicy. Zmierz grubość profilu skrzydła w kilku miejscach, zwracając uwagę na jego kształt i profilowanie. Pozwoli to na dobranie odpowiednich okuć oraz uszczelek.
Należy również zwrócić uwagę na rodzaj i stan uszczelek w istniejącej ościeżnicy. Jeśli są one stare, sparciałe lub uszkodzone, konieczne będzie ich wymiana. Dokładne zmierzenie ich długości i szerokości pozwoli na zakup odpowiedniego zamiennika. Nowe uszczelki są kluczowe dla zachowania szczelności okna i zapobiegania utracie ciepła.
Podczas pomiarów warto również sprawdzić, czy w otworze okna nie ma żadnych elementów, które mogłyby kolidować z nowym skrzydłem okiennym. Mogą to być na przykład stare zaczepy, fragmenty izolacji, czy też elementy konstrukcyjne. Ich usunięcie przed montażem nowego skrzydła jest niezbędne dla jego prawidłowego osadzenia i funkcjonowania.
Oto kilka kluczowych czynności podczas pomiaru okien do wymiany w istniejącej ościeżnicy:
- Dokładne zmierzenie wewnętrznych wymiarów starej ościeżnicy (szerokość i wysokość w trzech punktach).
- Ocena stanu technicznego i stabilności starej ościeżnicy.
- Pomiar grubości profilu istniejącego skrzydła okiennego.
- Sprawdzenie rodzaju i stanu uszczelek.
- Identyfikacja potencjalnych przeszkód w otworze okiennym.
Jak uwzględnić luzy montażowe i materiały izolacyjne przy pomiarach
Prawidłowe uwzględnienie luzów montażowych oraz odpowiednie zaplanowanie materiałów izolacyjnych to czynniki, które decydują o sukcesie montażu okna. Bez tych elementów, nawet idealnie dopasowane okno może sprawiać problemy i nie spełniać oczekiwań pod względem izolacji termicznej i akustycznej. Zrozumienie tych zagadnień jest kluczowe dla każdego, kto planuje wymianę lub montaż okien.
Luzy montażowe to celowo pozostawione niewielkie przestrzenie między ramą okienną a murem. Ich zadaniem jest zapewnienie możliwości precyzyjnego osadzenia okna w otworze, nawet jeśli ściany nie są idealnie równe. Luzy te pozwalają również na ruch materiału pod wpływem zmian temperatury oraz na zastosowanie odpowiednich materiałów izolacyjnych, takich jak pianka montażowa czy taśmy uszczelniające. Zazwyczaj luz montażowy wynosi od 1 do 2 cm z każdej strony okna.
Przy pomiarach należy od wymiarów otworu okiennego odjąć planowane luzy montażowe. Na przykład, jeśli zmierzony otwór ma szerokość 150 cm, a planowany luz to 2 cm z każdej strony (łącznie 4 cm), to szerokość zamawianego okna powinna wynosić 146 cm. To samo dotyczy wysokości. Pamiętaj, że luzy powinny być równe po wszystkich stronach okna, aby zapewnić jego stabilne i proste osadzenie.
Kolejnym ważnym aspektem jest uwzględnienie materiałów izolacyjnych. Pianka montażowa, która wypełnia przestrzenie między ramą a murem, ma właściwości termoizolacyjne i akustyczne. Jej grubość ma znaczenie dla ostatecznej izolacji okna. Dlatego ważne jest, aby wiedzieć, jaka grubość pianki zostanie zastosowana, ponieważ wpływa to na całkowite wymiary okna w otworze. Jeśli planujesz zastosować grubszą warstwę izolacji, może to wymagać odpowiedniego dostosowania luzów montażowych.
Ważne jest również zastosowanie odpowiednich taśm uszczelniających. Taśmy paroszczelne od wewnątrz i paroprzepuszczalne od zewnątrz zapobiegają przenikaniu wilgoci do warstwy izolacyjnej i struktur ściany. Prawidłowe przyklejenie tych taśm wymaga odpowiedniej przestrzeni wokół ramy okiennej. Zazwyczaj montażysta uwzględnia te przestrzenie podczas przygotowywania otworu, ale warto o nich pamiętać podczas dokonywania własnych pomiarów.
Przy pomiarach należy również uwzględnić rodzaj i grubość parapetów. Parapet wewnętrzny i zewnętrzny montuje się w otworze okiennym i może on zmniejszyć dostępną przestrzeń na okno. Zmierz głębokość, na jaką parapety będą wsunięte pod ramę okienną, i odpowiednio dostosuj wymiary okna, aby uniknąć kolizji. Prawidłowe zaplanowanie tych elementów zapewnia nie tylko estetyczny wygląd, ale także funkcjonalność i trwałość całej konstrukcji.
Oto lista kluczowych czynników do uwzględnienia przy planowaniu luzów montażowych i izolacji:
- Planowana wielkość luzów montażowych (zazwyczaj 1-2 cm na stronę).
- Grubość planowanej pianki montażowej i innych materiałów izolacyjnych.
- Rodzaj i grubość taśm uszczelniających (paroszczelnych i paroprzepuszczalnych).
- Wymiary i sposób montażu parapetów (wewnętrznego i zewnętrznego).
- Możliwość pracy materiałów budowlanych pod wpływem zmian temperatury.
Jak sprawdzić pionowość i poziom otworów okiennych przed pomiarem
Przed przystąpieniem do dokładnego mierzenia okien, kluczowe jest sprawdzenie, czy otwory okienne są wykonane zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, czyli czy są pionowe i poziome. Niedopatrzenie tego etapu może skutkować problemami z montażem okna, jego estetyką i funkcjonalnością. Krzywe otwory mogą prowadzić do nieszczelności, trudności z otwieraniem i zamykaniem skrzydeł, a także do nierównomiernego obciążenia elementów konstrukcyjnych.
Aby sprawdzić pionowość ścian otworu okiennego, należy użyć poziomicy. Przyłóż poziomicę do bocznych krawędzi otworu okiennego, najpierw po jednej stronie, a następnie po drugiej. Upewnij się, że bańka powietrza w libelli znajduje się dokładnie między zaznaczonymi liniami. Jeśli bańka jest przesunięta w którąś stronę, oznacza to, że ściana jest odchylona od pionu. Zapisz stopień odchylenia, jeśli jest ono znaczące.
Podobnie należy sprawdzić poziom otworu okiennego. Przyłóż poziomicę do górnej i dolnej krawędzi otworu. Upewnij się, że bańka powietrza znajduje się w centralnej pozycji. Jeśli jest przesunięta, oznacza to, że otwór jest odchylony od poziomu. Dokładne pomiary odchyleń są ważne, ponieważ pozwalają na zaplanowanie odpowiednich działań korygujących podczas montażu okna. Czasami konieczne jest zastosowanie klinów montażowych lub innych materiałów, aby wyrównać otwór.
Warto również zmierzyć przekątne otworu okiennego. Przekątne to linie łączące przeciwległe rogi otworu. Jeśli otwór jest idealnie prostokątny, długości obu przekątnych powinny być równe. Różnica w długości przekątnych świadczy o tym, że otwór jest zdeformowany, czyli nie jest idealnym prostokątem. Zmierz obie przekątne i zapisz ich długości. Różnica większa niż kilka milimetrów może wskazywać na poważne problemy z geometrią otworu.
Jeśli stwierdzisz odchylenia od pionu lub poziomu, lub różnice w długości przekątnych, należy podjąć odpowiednie działania. W zależności od stopnia deformacji, można zastosować kliny montażowe, specjalne zaprawy wyrównujące lub w skrajnych przypadkach konieczne może być skorygowanie otworu murarskiego. Warto skonsultować się z fachowcem, jeśli nie masz pewności, jak sobie poradzić z takimi problemami.
Pamiętaj, że dokładnie zmierzone i wypoziomowane otwory okienne to podstawa prawidłowego montażu. Pozwala to na zastosowanie okien o standardowych wymiarach, minimalizację kosztów związanych z niestandardowymi rozwiązaniami oraz na zapewnienie optymalnej izolacji termicznej i akustycznej. Inwestycja czasu w sprawdzenie pionowości i poziomości otworu z pewnością zaprocentuje w przyszłości.
Oto lista kontrolna przed pomiarem okna:
- Sprawdzenie pionowości bocznych ścian otworu za pomocą poziomicy.
- Sprawdzenie poziomości górnej i dolnej krawędzi otworu za pomocą poziomicy.
- Pomiar długości obu przekątnych otworu okiennego.
- Ocena ewentualnych odchyleń od pionu i poziomu.
- Identyfikacja potrzeby zastosowania materiałów wyrównujących (kliny, zaprawy).
Jakie są najczęstsze błędy popełniane przy pomiarach okien
Nawet najbardziej doświadczonym wykonawcom zdarza się popełniać błędy, a przy pomiarach okien błędy te mogą mieć poważne konsekwencje finansowe i techniczne. Zrozumienie najczęstszych pułapek i unikanie ich jest kluczowe dla zapewnienia prawidłowego montażu i długiej żywotności okien. W tej sekcji przyjrzymy się najczęstszym błędom i podpowiemy, jak ich uniknąć.
Jednym z najczęstszych błędów jest pomiar samego skrzydła okna, zamiast otworu, w którym okno ma być zamontowane. Zamawiając nowe okno, należy podać jego wymiary zewnętrzne, które uwzględniają ramę okna. Pomiar samego skrzydła, czyli ruchomej części okna, jest nieprawidłowy i prowadzi do zamówienia okna, które będzie za małe lub za duże w stosunku do otworu.
Kolejnym częstym błędem jest mierzenie tylko w jednym miejscu. Otwory okienne rzadko są idealnie prostokątne. Różnice w szerokości na górze i na dole, lub w wysokości po lewej i prawej stronie, mogą być znaczące. Pomiar tylko w jednym punkcie i przyjęcie tej wartości jako wymiaru okna, może skutkować zamówieniem okna, które nie będzie pasowało do otworu, będzie wymagało skomplikowanych prac dopasowujących lub będzie osadzone nierówno.
Niedokładne uwzględnienie luzów montażowych to kolejny powszechny błąd. Zbyt małe luzy mogą utrudnić montaż i uniemożliwić prawidłowe uszczelnienie. Zbyt duże luzy mogą prowadzić do problemów ze stabilnością okna, jego deformacją oraz utratą ciepła. Zawsze należy planować luzy montażowe z zapasem, który umożliwi swobodne osadzenie okna i zastosowanie materiałów izolacyjnych.
Brak uwzględnienia grubości ścian jest również częstym niedopatrzeniem. Grubość ściany wpływa na wybór odpowiedniego profilu okiennego i długość elementów montażowych. Jeśli grubość ściany nie zostanie dokładnie zmierzona, może okazać się, że zamówione okno jest zbyt płytkie lub zbyt głębokie, co utrudni montaż parapetów i prawidłowe wykończenie.
Często pomija się również sprawdzenie pionowości i poziomości otworów okiennych. Montaż okna w krzywym otworze jest bardzo trudny, a efekt końcowy może być niezadowalający. Okno może się krzywo otwierać, nieszczelnie zamykać, a także wyglądać nieestetycznie. Zawsze należy sprawdzić otwory za pomocą poziomicy i w razie potrzeby je wyrównać przed przystąpieniem do montażu.
Oto lista najczęstszych błędów przy pomiarach okien, których należy unikać:
- Mierzenie skrzydła okna zamiast otworu.
- Pomiar wymiarów tylko w jednym miejscu.
- Niedokładne określenie luzów montażowych.
- Brak uwzględnienia grubości ścian i głębokości osadzenia.
- Niesprawdzenie pionowości i poziomości otworów okiennych.
- Niezwracanie uwagi na stan istniejącej ościeżnicy przy wymianie okna.
- Brak konsultacji z fachowcem w przypadku wątpliwości lub nietypowych otworów.
Jakie dokumenty i narzędzia są potrzebne do dokładnego pomiaru okien
Aby proces pomiaru okien przebiegł sprawnie i zakończył się sukcesem, niezbędne jest posiadanie odpowiednich narzędzi oraz skompletowanie niezbędnej dokumentacji. Przygotowanie się do tego etapu pozwala na uniknięcie błędów i zapewnia, że wszystkie potrzebne informacje zostaną zebrane w sposób uporządkowany i precyzyjny. Dobrze przygotowany zestaw narzędzi i dokumentów to podstawa udanej współpracy z producentem okien lub ekipą montażową.
Podstawowym narzędziem, bez którego nie można obejść się podczas pomiarów, jest solidna miarka zwijana. Najlepsza będzie miarka metalowa o długości co najmniej 3 metrów. Metalowa taśma zapewnia większą sztywność i dokładność pomiaru, zwłaszcza na większych odległościach. Ważne jest, aby miarka była czytelna, z wyraźnie zaznaczonymi podziałkami w centymetrach i milimetrach. Upewnij się, że miarka jest w dobrym stanie technicznym – taśma nie powinna być uszkodzona ani zdeformowana.
Niezbędne są również przybory do notowania. Potrzebny będzie notes lub zeszyt, w którym zapiszemy wszystkie zmierzone wymiary. Dobrze jest, jeśli notes ma wydrukowany szablon, który ułatwi naniesienie danych okna, takich jak jego szerokość, wysokość, głębokość osadzenia, a także informacje o otwieraniu, kolorze i rodzaju szyb. Warto mieć przy sobie długopis lub ołówek, najlepiej taki, który nie ściera się łatwo. Alternatywnie, można użyć aplikacji do robienia notatek na smartfonie, ale warto upewnić się, że urządzenie jest naładowane i nie rozładuje się w trakcie pracy.
Do sprawdzania pionowości i poziomości otworów okiennych niezbędna jest poziomica. Może to być tradycyjna poziomica libelkowa, która pokazuje odchylenia od poziomu i pionu za pomocą bańki powietrza w specjalnej tubie. Nowocześniejsze opcje to poziomice elektroniczne, które podają dokładną wartość kąta odchylenia. Wybór zależy od preferencji i budżetu, ale każda z nich pozwoli na ocenę prostoliniowości otworów.
Przydatne mogą być również inne narzędzia. Na przykład, miarka kątowa może pomóc w pomiarze kątów między elementami konstrukcyjnymi lub w sprawdzaniu prostokątności otworu okiennego. W niektórych przypadkach, zwłaszcza przy starszym budownictwie, może być konieczne użycie dłuta lub młotka do usunięcia fragmentów tynku lub zaprawy, które utrudniają dokładny pomiar. Warto mieć przy sobie również taśmę klejącą, do tymczasowego zaznaczania punktów pomiarowych lub zabezpieczania delikatnych powierzchni.
Należy również przygotować się do dokumentowania stanu istniejącego. Zrobienie zdjęć otworu okiennego z różnych perspektyw może być bardzo pomocne, zwłaszcza gdy będziemy omawiać szczegóły z producentem okien. Zdjęcia mogą uwidocznić problemy, które nie są widoczne na pierwszy rzut oka, takie jak pęknięcia w murze czy nierówności powierzchni.
Oto lista niezbędnych narzędzi i dokumentów:
- Solidna miarka zwijana (metalowa, min. 3 metry).
- Notes lub zeszyt na notatki z wyraźnym układem stron.
- Długopis lub ołówek.
- Poziomica (libelkowa lub elektroniczna).
- Opcjonalnie: miarka kątowa, dłuto, młotek, taśma klejąca.
- Aparat fotograficzny lub smartfon do dokumentowania stanu istniejącego.
- Wcześniejsze projekty lub plany budynku (jeśli są dostępne).
O autorze
